Nazwisko „Bernaciak” pochodzi od nazwiska „Bernat”. Po raz pierwszy pojawia się ono 9 lutego 1778 r., kiedy Tadeusz Bernat z Przykwy zawarł związek małżeński z Apolonią Masiczak z Kłoczewa, co udokumentowano w tamtejszej księdze parafialnej. Do końca XVIII wieku nazwisko zaczęło być zapisywane w nowej formie: Bernaciak (czyli prawdopodobnie „syn Bernata”).
Z dotychczasowych badań wynika, że istnieją dwie główne linie rodu Bernaciaków. Jedna wywodzi się ze wsi Przyklew (obecnie: Przykwa), druga – z miejscowości Przesmyk (obecnie: Janopol). Oddalone od siebie o niecałe 4 kilometry, obie wsie znajdują się w gminie Kłoczew w powiecie ryckim (województwo lubelskie). Kłoczew jest również siedzibą parafii pw. św. Jana Chrzciciela, która przynależy do diecezji siedleckiej. Historycznie Kłoczew jest częścią Ziemi Stężyckiej (pogranicze mazowiecko-małopolskie). Pierwsza wzmianka o Kłoczewie pochodzi z I połowy XV w. Aż do końca XVI w. był on własnością rodu Kłoczewskich herbu Rawicz, którego założycielem był niejaki Waśko z Kłoczewa. Jego potomkowie żyją także współcześnie (ur. w 1924 r., zm. w 2017 r. prof. Jerzy Kłoczowski, kawaler Orderu Orła Białego, był senatorem I kadencji w latach 1990-1991, natomiast jego brat, ur. w 1937 r. o. prof. Jan Andrzej Kłoczowski OP jest dominikaninem i teologiem – w 2014 r. generał zakonu przyznał mu tytuł mistrza świętej teologii. Obaj są potomkami Waśka w 17. stopniu).
Pierwszym znanym przedstawicielem linii z Przykwy jest Kazimierz Bernat (zm. 23.05.1783), mąż Zofii. Ich synem był Tadeusz Bernaciak (ur. 1745, zm. 19.04.1831), który 9.02.1778 zawarł związek małżeński z Apolonią (ur. 1760, zm. 24.02.1825), córką Jakuba Łukasiaka i Marianny zd. Masiczak.
Tadeusz miał przynajmniej 6 dzieci – Ignacego (ur. 9.02.1779), Apolonię (ur. 13.02.1783, zm. 20.03.1787), Stanisława (ur. 1788, zm. 15.05.1846), Antoniego (ur. 1795, zm. 6.05.1830), Macieja (ur. 24.02.1800) oraz Franciszkę (ur. 1803).
Ignacy 17.01.1802 zawarł związek małżeński z Zofią zd. Lipiec. Mieli przynajmniej 8 dzieci – 5 synów (z czego 2 zmarło wcześnie, a 3 zawarło związek małżeński) oraz 3 córki (z czego przynajmniej 2 zawarły związek małżeński). 3.08.1840 Ignacy ożenił się ponownie – z Katarzyną (ur. 1803), wdową po Tadeuszu Kryczce, córką Antoniego i Salomei Czyżów. Mieli przynajmniej jedną córkę.
Stanisław zawarł związek małżeński z Rozalią (ur. 29.12.1787), córką Antoniego i Marianny Szymańskich. Mieli przynajmniej 3 synów (z czego jeden zmarł wcześnie, a 2 zawarło związek małżeński) i 2 córki (obie zawarły związek małżeński).
Antoni 19.01.1817 zawarł związek małżeński z Marianną (ur. 1798), córką Michała Pieńkosza i Elżbiety zd. Skrętki. Mieli przynajmniej 4 synów (z czego 2 zmarło wcześnie, a jeden zawarł związek małżeński) oraz jedną córkę.
Franciszka 12.07.1829 zawarła związek małżeński z Janem (ur. 1800), synem Stanisława Łukasiaka i Anastazji zd. Kornas. Mieli przynajmniej 1 córkę – Agnieszkę, która 16.11.1852 zawarła związek małżeński z Kacprem Dębkiem.
Pierwszym znanym przedstawicielem linii z Przesmyku (Janopola) jest Łukasz Bernat, mąż Franciszki zd. Szymańskiej z Przesmyku. Ich synem był Bartłomiej Bernaciak (ur. 1746, zm. 18.07.1829), który 27.01.1788 (?) zawarł związek małżeński z Jadwigą (ur. 1759, zm. 9.04.1817), córką Antoniego Osetki i Franciszki Kornas (?). Mieli przynajmniej 8 dzieci – Leonarda (ur. 31.10.1788, zm. 14.09.1835), Mikołaja (zm. 5.07.1793), Annę (ur. 21.07.1793, zm. 22.07.1793), Teresę (ur. 15.10.1795), Antoniego (ur. 7.06.1799), Anastazję (ur. 24.12.1801), Kazimierza (ur. 3.03.1805, zm. przed 1859) oraz Mariannę (ur. 10.03.1810). 24.08.1817 Bartłomiej ożenił się ponownie – z Antoniną (ur. 1779, zm. 15.12.1833), wdową po Opaleńskim, córką Jakuba i Ewy Podolskich. Mieli córkę Konstancję (ur. 17.02.1819, zm. 9.11.1836) oraz syna Mateusza (ur. 11.09.1822, zm. 8.02.1824).
Bartłomiej zmarł już w Czernicu, co pozwala przypuszczać, że właśnie przed 1829 r. ta część rodu Bernaciaków przeprowadziła się tam z Przesmyku.
Leonard 26.01.1806 zawarł związek małżeński z Anną (ur. ok. 1787, zm. 21.02.1824), córką Kazimierza i Teresy Piszczków. Mieli przynajmniej 2 synów (z czego obaj wstąpili w związek małżeński) i 4 córki (z czego 1 zmarła wcześnie).
Anastazja 23.01.1820 zawarła związek małżeński ze Stanisławem (ur. 1801), synem Andrzeja Filipka i Marianny zd. Żmudy. Mieli przynajmniej 3 córki (z czego 1 zmarła wcześnie).
Kazimierz 6.11.1831 zawarł związek małżeński z Zofią (ur. 1815), córką Wojciecha Lipca i Małgorzaty zd. Jakubiec. Mieli przynajmniej 2 córki, z czego obie wyszły za mąż.
Marianna 21.11.1830 zawarła związek małżeński z Józefem (ur. 1804), synem Leonarda Bieńczyka i Franciszki zd. Prokopek. Mieli przynajmniej 1 córkę – Agnieszkę, która 28.05.1855 zawarła związek małżeński z Pawłem Stachurskim.
Jedną z praprzyczyn emigracji części Bernaciaków z okolic Kłoczewa w XX w. było uwłaszczenie chłopów w Królestwie Polskim, którego dokonał cesarz rosyjski Aleksander II ukazem z dnia 2 marca 1864 r., aby zapobiec zaangażowaniu polskich chłopów we wspieranie powstania styczniowego. W związku z tym, w 1864 r. carska administracja sporządziła tzw. tabele likwidacyjne, z których możemy się dziś dowiedzieć, jaką powierzchnię miały poszczególne gospodarstwa wydzielane w ramach uwłaszczenia. Przykładowo Wojciech Bernaciak i Franciszek Bernaciak, obaj ze wsi Czernic, po uwłaszczeniu otrzymali każdy po 6 morg, czyli ok. 3,36 ha gruntu (z czego 175 prętów*, czyli ok 3265,5 m2, stanowił dom z obejściem), natomiast Stanisław Bernaciak, Jerzy Bernaciak i Jakub Bernaciak, również ze wsi Czernic, otrzymali każdy po 3 morgi 150 prętów, czyli ok. 1,96 ha (w tym 175 prętów domu z obejściem).
Potomkowie obu tych linii do dziś żyją w różnych miejscach Polski, Europy i świata. Naszym celem jest dotarcie do jak największej ich liczby i ustalenie stopnia pokrewieństwa z głównymi przodkami, aby wykazać, że wszyscy jesteśmy jedną wielką rodziną. Aktualnie w Polsce zamieszkuje ok. 1500 osób o nazwisku Bernaciak (dane z portalu http://www.moikrewni.pl/, grudzień 2017), z czego około połowa w miejscowościach: Tomaszów Mazowiecki, Starachowice, Gniezno, Ryki, Warszawa, Łódź, Mogilno, Zwoleń, Gdańsk i Toruń. Bernaciakowie są obecni także w innych miejscach w Polsce i na świecie (Niemcy, Wielka Brytania, Stany Zjednoczone i nie tylko). Zachęcamy do opisywania dziejów Waszych części rodu, szczególnie z miejsc, które nie zostały tutaj wymienione!
Przynajmniej jeden z Waszych przodków pochodził z rodu Bernaciaków, więc chcielibyście poznać więcej szczegółów? Zachęcamy do założenia konta na portalu rodzinnym Bernaciak.pl. Jednocześnie prosimy o kontakt z administratorem portalu.
Pochodzisz z rodu Bernaciaków, ale Twoja pamięć rodzinna sięga najwyżej czterech pokoleń wstecz (do pradziadków i początku XX wieku)? Nie wiesz, w jaki konkretnie sposób jesteś spokrewniony z pierwszymi Bernaciakami z gminy Kłoczew w XVIII wieku?
Napisz do nas, opisz dokładnie dzieje swojej części rodziny – włącznie z datami i miejscami urodzeń, ślubów i śmierci tych spośród Twoich przodków, o których wiesz. Poszerz zasób informacji. Na początek porozmawiaj z najstarszymi członkami Twojej rodziny – to oni powinni dysponować największą ilością wiedzy w tym zakresie. Zapisuj to, co mówią, aby później niczego nie przekręcić. Upewniaj się, czy dobrze zrozumiałeś. Jeżeli masz trochę więcej czasu, zajrzyj do archiwum diecezjalnego w Twojej diecezji lub państwowego w siedzibie okręgu wg tej mapy: https://www.archiwa.gov.pl/pl/o-nas/archiwa-pa%C5%84stwowe/zasi%C4%99g-terytorialny-archiw%C3%B3w-pa%C5%84stwowych.
Pamiętaj, że dzieje rodu Bernaciaków nie są zakończone i codziennie dopisujemy ich dalszy ciąg własnym życiem.
* w 1818 r. w granicach Królestwa Polskiego, z inicjatywy Stanisława Staszica opracowano nowy system miar, zwany „nowopolskim”. Był on ściśle związany z systemem metrycznym, choć zrezygnowano z podziału dziesiętnego i zachowano dawne nazwy miar. Dlatego „pręt” jako miara długości stanowił wówczas na tym terenie 4,32 metra, co odpowiadało 15 stopom i 180 calom, zaś jako miara powierzchni „1 pręt kwadratowy” odpowiadał powierzchni 18,66 m2, zaś „1 morga” odpowiadała „300 prętom kwadratowym”, a zatem powierzchni 0,55987 ha.